Skip to content

Recensie De Leeswolf

door Bart Van der Bruggen

In Het geheim van Carré vertelt David Bronkhorst het levensverhaal van zijn betovergrootvader Isaac Schuitenvoerder, een gerenommeerde paardenkunstenaar en circusartiest in de tweede helft van de 19de eeuw. Isaac was afkomstig uit een arm milieu: als kind werd hij bij een kermisgezelschap achtergelaten om er in de leer te gaan. Hij had talent en slaagde erin over te stappen naar het circus, dat toen hoogdagen beleefde. Eerst trok hij naar Duitsland, waar hij een kans kreeg bij circus Althoff. Al gauw werd hij door de beroemde Oscar Carré ontdekt, en Isaac werd een grote ster bij het grote circus Carré. Hij maakte faam met zijn act als August de Domme en het publiek at uit zijn hand. Onder meer de Nederlandse koning en de keizerin van Oostenrijk waren bewonderaars van hem. Het tij keert echter wanneer hij na een ongeluk niet meer de oude wordt. Isaac investeert zijn spaargeld in een café in Amsterdam, maar heeft geen neus voor zaken. In plaats daarvan raakt hij aan de drank, waardoor het van kwaad naar erger gaat. De gevierde circusster wordt een meelijwekkende figuur, die zichzelf langzaam ten gronde richt.

Het levensverhaal van Isaac Schuitenvoerder is een meeslepend, nostalgisch verhaal uit een verloren gegane wereld. Schuitenvoerder wist zich op te werken in het harde circusbestaan, maar moest daarvoor een prijs betalen. Wanneer hij niet meer aan de bak komt is hij gebroken, en heeft hij ook geen alternatief. Zijn dochter en een van zijn beide kleindochters trekken naar New York, waar ze moeten vechten voor hun bestaan; zijn andere kleindochter blijft in Nederland en kan al evenmin de vruchten plukken van Isaacs successen. Zowel in New York als in Nederland verandert het variétélandschap aan het begin van de 20ste eeuw, en Isaac begrijpt niet dat hij daar niet meer in past. Zijn plannen om terug te keren naar het circus, tot aan het einde van zijn dagen, zijn aandoenlijk; zijn tijd is allang voorbij. Meer droefenis dan vreugde dus.

Het levert een aangrijpend verhaal op, quasi identiek aan dat van Chaplins filmklassieker Limelight, waarin eveneens de neergang van een gevierde artiest wordt beschreven, zij het een halve eeuw later. Dezelfde heerlijke nostalgie bij het terugzien van die film ervaar je ook in dit boek. Vooral genieten is het wanneer je dit in één ruk kunt uitlezen: het is moeilijk je los te maken van de sfeer die Bronkhorst weet op te roepen. Niet te missen.

Copyright (c) Vlabin-VBC

Bron: http://www.deleeswolf.be

Het geheim van Carré – interview David Bronkhorst

Isaac Schuitenvoerder is in de negentiende eeuw de grote ster in het circus van Oscar Carré. Maar niemand kan zich zijn act als clown August de Domme meer herinneren. David Bronkhorst beschrijft in zijn debuutroman ‘Het geheim van Carré’ het leven van zijn over-, over-, overgrootvader Isaac Schuitenvoerder.

 

Recensie NIW

De teloorgang van een te ambitieus mens

door Awraham Meijers

Journalist David Bronkhorst brengt het klassieke verhaal over opkomst en ondergang van een ambitieuze circusartiest: een boek dat diep mededogen oproept. lees verder

Recensie Helycon

Het geheim van Carré: over eerzucht en werkelijkheidszin

door Ron Camphuijsen

Men ranselde August door het leven heen. Hij moest altijd vallen, mocht nimmer staan. Zo luidde het In Memoriam bij het sterven van Isaac ‘Jacques’ Schuitenvoerder, de hoofdpersoon van deze sterke debuutroman van David Bronkhorst. Jacques’ leven voltrok zich in het circus ook letterlijk met vallen en opstaan. De beste tijd van zijn leven voltrok hij in de rol van Domme August.

Het toeval beheerst Jacques’ leven, dat zich ontwikkelt van paardenverzorger tot gevierd circusartiest. “In de tijd van Mozes gaven wij niets om paarden. Oorlogszuchtige beesten, door de Egyptenaren gebruikt om ons op te jagen. Fleisch ohne Geist, zoals geschreven staat. Wanneer ze in onze handen vielen, sneden we zelfs de pezen door, omdat het Gods wil was ze niet te berijden. Wij reden liever op ezels….” ”Er staat ook geschreven dat koning Salomon veertienduizend paarden had,” bracht Isaac daar tegen in, waarop Eliah grinnikte. Isaac schonk hem wat wijn in. “Weet je, Junge,” ging Eliah verder,” Ik heb in al die jaren viele Reiter gesehen, maar jij hebt iets bijzonders. Je gaat nog heel groot worden. Een ster.” Iets in deze afgeleefde clown maakte hem geloofwaardiger dan ieder ander die Isaac ooit een compliment maakt. En dat waren er al heel wat geweest. “Als ik de kans krijg…”

Opmerkelijk genoeg schittert Isaacs talent op zijn best in de sukkelachtige rol van een personage dat het allemaal niet zo goed begrijpt en van wie de acts mislukken. Een komiek die zijn eigen acts verprutst, is een groot artiest. Niet omdat iets laten mislukken zo moeilijk is, maar juist omdat hij, naast de lachlust, ook het medeleven van zijn publiek weet op te wekken. Ergens weten de toeschouwers van zijn diepe geheim en innerlijke tragiek. Aan tragiek in dit leven is zeker geen gebrek. Armoede, successen gevolgd door diepe dalen, fatale liefde, noodlottige beslissingen, ze vormen een bijna ononderbroken verhaal‐ en levenslijn.

David Bronkhorst heeft zich zorgvuldig voorbereid op het schrijven van dit debuut. Hiervan getuigt niet alleen het bronnenonderzoek naar zijn voorvaderen, maar zeker ook de rijping die het materiaal gekregen heeft. Isaac Schuitenvoerder leeft, zijn handelingen vloeien overtuigend voort uit het karakter dat Bronkhorst aan ons onthult, als in een mozaïek, fragment voor fragment. Wij leven mee, wij raken ontroerd, wij zijn oor‐ en ooggetuige van dit grenzenloze leven en zijn mateloze lotgevallen. Kleine gebeurtenissen, ze leiden niet zelden tot grote gevolgen. Het juiste woord op het juiste moment, die gave ontbeert het alter ego van, Jacques, de Zeeuwse Boer. De ontmoeting met Koning Willem III, de grootmeester van het verkeerde woord op het goede moment, vermaard zuipschuit en rokkenjager, vormt aanleiding tot hilarische momenten. Dat alles dank zij de eerdere ontmoeting met de heer Oscar Carré. Inderdaad, de grondlegger van het theater. Het vermaarde theater dat er toch kwam, ondanks de actieve tegenwerking van de gemeenteambtenaren van Amsterdam. Hij waardeert Isaac en beschermt hem in mate. Een man met harde hand en onverwachte eigenschappen, geheimen, die de lezer van het boek verrassen en ontroeren. Het leven is hard in de sociale werkelijkheid van eind 19e eeuw. Het theater vormt slechts een tijdelijke verlichting uit de rauwe werkelijkheid en soms zelfs dat niet.

Aan het eind van het leven blijven zijn dierbaarsten over. Of zijn het juist diegenen die hem volledig accepteerden zoals hij was ondanks alles wat hij deed? In de wereld van variété en circus, van schijn en gespeelde werkelijkheid, vormt overlevingsdrang de onmiskenbare drijvende kracht. De behoefte van het bestaan wat te willen maken verbindt de lezer met de hoofdpersoon. Zij geeft het boek de verbreding en verdieping waarmee het uitstijgt boven zichzelf. Dit boek gaat over de wereld van het circus, over het joodse leven, antisemitisme, hokjesgeest, het streven naar groots en meeslepend zijn en daarmee gaat het ook deels over onszelf en onze ambities. Het vervolg op dit debuut mag niet te lang op zich laten wachten.

Het geheim van Carré Uitgeverij L.J. Veen € 19,95, 256 blz, sfeervol geïllustreerd met authentieke foto’sISBN 978 90 204 1236 9


Interview In de Platenkast van…

‘In de Platenkast van…’ op Stads FM

In het radioprogamma ‘In de platenkast van…’ gaat presentator Pieter Tinbergen in gesprek met David Bronkhorst over zijn debuutroman Het geheim van Carré en bijbehorende muziek.

 

 

 

Interview bij KoffieMAX

Isaac Schuitenvoerder is in de negentiende eeuw de grote ster in het circus van Oscar Carré

Maar niemand kan zich zijn act als clown August de Domme meer herinneren. David Bronkhorst beschrijft in zijn debuutroman ‘Het geheim van Carré’ het leven van zijn over-, over-, overgrootvader Isaac Schuitenvoerder.

Een interview bij KoffieMAX. Presentatie: Myrna Goossen.

 

De grootste ster van Carré

Een man in een iets te ruim penguinpak, een grote snor, een droeve blik. Verder niks bijzonders, zou je denken.

Toch was deze man, Isaac Schuitenvoerder, eind negentiende eeuw de grootste komiek van Nederland: August de Domme.

August was het enfant terrible van de piste, een komisch spiegelbeeld van de spreekstalmeester: de baas van het circus. August lag aan de basis van veel komische types, van Charlie Chaplin tot André van Duin. Honderd jaar na dato is hij echter nagenoeg vergeten.

De meeslepende roman Het geheim van Carré gaat over de opkomst en ondergang van deze ster.

Het geheim van Carré komt in oktober 2011 uit.

Radio-interview Opium

Opium het cultuurmagazine van de Avro op Radio 1

Vrijwel niemand kent Isaac Schuitenvoerder nog, maar in de negentiende eeuw was hij de grote ster in het circus van Oscar Carré. Met zijn act als de clown August de Domme trok hij de hele wereld over en speelde hij voor diverse koningshuizen. David Bronkhorst beschrijft in zijn debuutroman Het geheim van Carré het leven van zijn over-, over-, overgrootvader Isaac Schuitenvoerder.

Presentator Hans Smit: ‘Het geheim van Carré is eigenlijk dat hier te plekke, hier waar we waar we nu zitten, een verre voorvader van jou, zijn bed heeft gehad…’

Luister naar de uitzending

Interview Metro

Vallende Ster van Carré

Door Marlies Dinjes

David Bronkhorst schreef de roman Het geheim van Carré over zijn aartsvader Isaac Schuitenvoerder. Hij was een beroemde komiek en werd ontdekt door Oscar Carré. Het boek beschrijft ook de geschiedenis van Carré, die tot nu toe onbekend was.

Isaac Schuitenvoerder was de grootste ster van Carré, maar eindigde zijn leven als kaartjesknipper in de foyer van het theater. Reden genoeg voor David Bronkhorst om zich in het leven van zijn “aartsvader” te verdiepen. Hij schreef de roman Het Geheim van Carré, die zaterdag verschijnt. Het boek beschrijft zowel de geschiedenis van de beroemde, Amsterdamse komiek als die van Oscar Carré, zijn ontdekker. “Vreemd genoeg zijn er maar weinig boeken over Carré geschreven. Ook zijn erfstukken liggen ergens te verstoffen in een depot van het Theater Instituut. Ik heb tevergeefs geprobeerd om ze op te sporen”, zegt Bronkhorst bij het graf van Carré op Zorgvlied. Het hekwerk van het mausoleum is verroest en aan de zijkant zijn de stenen afgebladderd. “De slechte staat van dit graf toont maar weer aan hoe we in Nederland met cultureel erfgoed omgaan. Ik wil graag dat die ge­schiedenis levend wordt gehouden.”

Bronkhorst hoorde altijd verhalen in zijn familie over deze mysterieuze voorvader. “Hij was in heel Europa bekend onder de naam  August de Domme”, zegt Bronkhorst. “Hij had een act die erg bijzonder was in die tijd: een clownsact met een onhandige man in een te grote smoking.” Hij dook de archieven in van onder meer het Theater Instituut en stuitte op een schat aan informatie. “Film bestond nog niet, maar hij gaf wekelijks meerdere interviews in kranten. Zo kon ik hem echt leren kennen.” Oscar Carré ontdekte het talent van Schuitenvoerder. “Hij heeft hem als het ware geheadhund bij een ander circus. In de negentiende eeuw was circus overigens anders dan nu: met veel spektakel, champagne en acts met paarden. Iedereen kwam kijken,  maar vooral de elite.”

Het leven van Schuitenvoerder bleek tragischer dan de heroïsche verhalen die Bronkhorst altijd had gehoord. “Aan het einde van zijn leven raakt hij aan lager wal. Carré helpt hem aan een café aan de Amstel, maar ook dat gaat mis omdat hij aan de drank gaat. Dan moet hij kaartjes knippen in theater Carré.”

Wat de schrijver zelf van zijn aartsvader heeft geleerd? “Dat je moet blijven dromen en door moet zetten. Succes is weinig waard in een mensenleven, omdat het zo weer kan vervliegen. Daar kunnen bekende Nederlanders nog steeds iets van leren.”

Metro

Interview Het Parool

Chaplins vagebond kwam uit Carré

 

David Bronkhorst schreef de roman Het geheim van Carré. Over zijn ‘aartsvader’, de komiek August de Domme.

In de gangen van Koninklijk Theater Carré aan de Amstel hangen foto’s van hen die Carré groot hebben gemaakt. Men zal er vergeefs zoeken naar een foto van August de Domme. De komiek en grote ster van circusdirecteur Oscar Carré en diens in 1887 geopende Circus Carré, ontbreekt.

lees verder

%d bloggers liken dit: